Böbrek nakli cinsel fonksiyonları olumsuz yönde etkileyecek bir operasyon değildir.

Evet, nakil sonrası çocuk sahibi olunabilir.

Beyin ölümü gerçekleşen ve yakınları tarafından organ bağışında bulunulan kişinin organları organ bekleme listesine alınan hastalardan en uygun olanına nakledilmesi işlemidir.

Hayır yaş sınırı yoktur.

Böbrek nakli daha uzun ve kaliteli bir yaşam sağlar.

Ayrıntılı incelemeler yapıldıktan sonra uygun olduğu takdirde verici olabilirler.

Böbrek nakline hazırlık için detaylı değerlendirme 3-5 gün sürmektedir.

Organ nakli merkezinde uygun olarak değerlendirilen kişiler böbrek bağışladıktan sonra hayatlarında bir değişiklik olmadan yaşamlarını sürdürebilirler.

Vericiler genellikle 2-3 gün içersinde eve dönebilir ve birkaç hafta içersinde normal aktivitelerini kazanırlar.

Gebe kalmak mümkün tıbbi olarak sakınca yoktur.

Düşünülenin aksine böbrek bağışlayan kişilerde böbrek yetmezliği gelişmesi riski artmaz. Bu durum 50 yıldır böbreğini bağışlamış olan yüz binlerce vericinin takibi sonucunda kesin olarak ortaya konmuştur. Canlı organ naklinde en önemli ana prensip; hiçbir sağlık problemi olmayan ve gönüllü olarak bir yakınına hayat kazandırmak için önemli bir fedakarlık yapan böbrek vericisinin zarar görmemesi üzerine kurulmuştur.

Yaşı 18 üzerinde olan, böbrek vermesinde yasal ve tıbbi engel bulunmayan sağlıklı bireyler böbrek verebilirler.

Nakil sonrası spor özellikle tavsiye edilir, karın kaslarını zorlayan sporlardan kaçınılmalıdır. Başarılı bir transplantasyon sürecini takip eden süreçte, en çok hissedilen şey hastanın kendisini yeterli düzeyde iyi hissetmesini takiben eski fiziksel aktivitesine hemen geri dönme isteğidir. Bu belki de hem ruhen hem fiziksel olarak hastalarımıza iyi gelse de spor ve fiziksel aktiviteye yeniden başlangıçta bazı kısıtlamalar olmaktadır. Ameliyattan 2-3 ay sonra günlük yürüyüşler şeklinde fiziksel aktiviteye başlanabilir. Bu yürüyüşler haftada 2-3 kez ve 30’ar dakikalık süreler şeklinde yavaş tempoda olmalıdır. İlerleyen aylarda doktora bizzat danışarak koşu gibi sporlar da yapılabilir. Her şekilde karın için basıncı arttıran sporlardan, ileri performans sporlarından kaçınılmalıdır. Ameliyat sonrası 1-1,5 yıllık dönemde karaciğer nakil hastası için en uygun sporlar; hastadan hastaya kişisel farklılık göstermekle birlikte, yürüyüş, koşu, bisiklet ve yüzme gibi sporlardır.

Evet. Malulen emeklilik mümkündür.

Karaciğer naklinin temel amacı; hastalıklı bireyi sağlıklı bireye dönüştürmek olması nedeniyle, tıbbi kurallara uyulduğu sürece sosyal ve çalışma hayatına dönmesi temel hedeflerden biridir.

Nakil olmuş olgulara; erken dönemde hastalıklı dönemlerinin aksine bol proteinli, bol karbonhidratlı diyetler planlanır. Sonrasında özel bir diyeti yoktur. Karaciğer nakli sonrası kişisel bakım açısından neler önemlidir? Genel hijyen kurallarının yanı sıra, özellikle kış ayları ve salgın zamanlarında çok kalabalık ve havasız ortamlardan uzak durmaları, mecbur kalmaları halinde de maske takmaları önerilir. Genel olarak düşük/orta seviyeli önlemler yeterli olacaktır. Yazın denize girmenin karaciğer nakilli hastaya herhangi bir zararı yoktur. Güneşte korunma konusuna yeterli özen göstermeli ve yüksek faktörlü güneşten koruyucu kremler kullanılmalıdır. Cinsel yaşama tüm vücut fonksiyonları normal olsa bile ameliyat sonrası tekrar başlama konusunda aceleci davranılmamalı, her hasta için farklı süreler söz konusu olabileceğinden mutlaka doktora danışılmalıdır. Ortalama bir süre olarak Ameliyattan yaklaşık 2 ay sonra cinsel yaşama geri dönülebilir. Doğum kontrolü konusunda en uygun yöntem prezervatif ve diyaframdır. Doğum kontrol hapları ve rahim içi araçlar önerilmez. Nakil sonrası dönemde gebelik erken dönemde kesinlikle önerilmemektedir. İlerleyen dönemde ise konu doktorunuzla tartışılmalıdır. Gebelik normal süreçte bile yağlanmayı arttırıcı/kilo aldıran bir süreç olduğundan yeni takılan Karaciğerin de bu yağlanmadan etkilenmesi istenmez. Konu mutlaka doktora danışılmalıdır.

Nakil sonrası ilk 3 ayı, haftalık ve 15 günlük poliklinik kontrolleri şeklinde sorunsuz tamamlayan olgular daha sonrasında aylık kontrollere çağrılmaktadır. 6. aydan sonra 2 ayda bir,1 yılını tamamlayan olgular 3 ayda bir kontrole çağrılmaktadır.

Merkezlere göre değişmekle birlikte ortalama 3 gündür.

Merkez deneyimlerine göre değişmekle beraber, 8-18 saat arasıdır.

Evet. Erkek verici için herhangi bir engel teşkil etmemekle beraber bayan vericilerin gebe kalması için 1 yıl beklemesi önerilmektedir.

Evet. 18 yaş üstü zorunluluğu, kanunlarla sınırlandırılmışken, 60 yaş üst sınır olarak dünya genelinde kabul edilen sınırdır. Cinsiyet farkı yoktur.

Hipertansiyon kontrol altında ve vücutta herhangi bir hasara yol açmamış ise olabilir.

Deneyimli merkezlerde yapılan operasyonlar sonucunda böyle bir risk %1’in altındadır.

Merkezlere göre değişmekle beraber, taburcu edildikten sonra ameliyatın 15. gün ve 1.ayında kan kontrolü, 3.ayında da USG ile kontrolleri yapılmaktadır. Daha sonra ek kontrol gerekmemektedir.

Karaciğer tekrar eski büyüklüğüne ulaşırken kullandığı enerji ve ihtiyaç artışından dolayı ameliyat sonrası ilk 3 aylık dönem içinde kendinizi yorgun hissetmeniz son derece doğaldır. Bu nedenle özellikle ağır iş sahalarında fiziksel aktiviteye dayanan işlerde çalışanlar, bu işlerine en erken 5-6 ay içinde dönebilirler. Masa başı ve benzeri hafiflikte görevleri olanlar ise 3-4 ay içinde bu işlerine dönebilirler.

Verici için ameliyat sonrası dönemde tedavi amaçlı herhangi bir ilaç gerekmezken, birkaç günlük dönemi damardan sıvı ve destek tedavisi alarak geçirmektedir (ağrı kesici, mide koruyucu vs). Kendini iyi hissettiği dönemden itibaren sıvı desteği kesilerek ağızdan yumuşak gıdaya başlanmaktadır.

Vericilerin yaşam sürelerinde bir kısalma beklenmez ve uzun dönemde bu ameliyata bağlı bir sakatlık yaşamazlar.

Uzun dönemde vericiler için böyle bir risk söz konusu değildir. Karaciğer vücudumuzda kendi kendini yenileyebilen (rejenerasyon) tek organdır ve herhangi bir nedenle karaciğerinin bir kısmı alınan kişilere organ 3 ay içinde eski hacmine kavuşur. Ameliyat dönemine ait sorunlarla vericinin kaybı olabilir ancak deneyimli merkezlerde ameliyat öncesi yeterli düzeyde tetkik edilen donörler(verici) için bu risk % 0,5 kadardır. Uzun dönemde vericide problem yaşanması beklenmez. Geriye kalan karaciğer kısmı, sağlıklı bir birey için hayatını tehlikeye sokmayacak şekilde yeterlidir. Karaciğer yaklaşık 3 aylık periyotta yaklaşık eski büyüklüğüne ulaşmakta, ancak en hızlı büyüme ameliyat sonrası ilk 10 gün içinde gerçekleşmektedir.

Yine nakil merkez başarı oranlarına göre değişmekle beraber yoğun bakım sürecini sorunsuz atlatan olgularda ortalama yatış süresi 7 gündür.

Nakil merkezlerine göre değişmekle beraber ortalama yoğun bakım yatış süresi 1 gündür.

Bu ameliyatta karaciğeri çıkaran ve karaciğeri nakleden iki ekip genellikle beraber ve aynı anda çalışır. Akrabadan alınan karaciğer parçası alıcının karın ana toplar damarı (vena cava) korunarak çıkartılan hasta karaciğerinin yerine yerleştirilir. Cerrahi teknik olarak kadavra ameliyatlarından çok daha zor bir tekniktir. Daha büyük ekip gerektirir. En az 4 cerrah, 6 hemşire, 2 anestezi uzmanı ameliyat süresince çalışır. Ayrıca çok küçük olan atardamarın dikilmesi için mikrocerrahi ve ameliyat boyunca yapılan ultrason incelemeleri de gereklidir.

Canlı vericili karaciğer nakil ameliyatı 8-18 saat arası sürer. Verici ameliyatı süresi ise 4-6 saattir.

Küçük çocuk hastalar için genellikle vericinin karaciğerinin küçük olan sol yan kısmını (%25), erişkin hastalar için sıklıkla verici karaciğerinin sağ (%60) veya sol yarısını (%40) almak gerekir.

Tüm dünyada ve ülkemizde kadavradan organ bağışı kısıtlı olduğu için uzun bekleme listeleri mevcuttur. Bu nedenle herhangi bir zaman belirtmek imkansızdır.

Karaciğer nakli için; sizi takip eden hekim ve nakil merkezi tarafından nakil endikasyonu konulduysa, en yakın veya ulaşabileceğiniz tercih ettiğiniz nakil merkezine başvurmalısınız.

Hayır. Kan grubu uyumu yeterlidir.

Karaciğer nakli için kan grubu uyumu gerekmektedir, ancak Rh faktörü bir önem taşımamaktadır.

Akut karaciğer yetmezliği tablosuna girmiş olgularda hastalara acil olarak nakil yapılması gerekmektedir. Kronik olarak adlandırılan uzun dönem karaciğer yetmezliği olgularda; sürekli doktor takibinde tutularak, çeşitli görüntüleme ve biyokimyasal tetkikleri tamamlandıktan sonra dünyaca tanımlanmış kriterlere bakılarak son dönem karaciğer yetmezliği tablosuna giren hastalarda nakil şansı verilmelidir.